Wynalazek i wzór użytkowy – czy każdy może być twórcą?

TidalRise (3)Wiele dobrych rozwiązań umiera na etapie pomysłu, ponieważ autorzy pomysłu po pierwsze nie wiedzą, że rozwiązanie które przybierze konkretną postać należy i można chronić prawami własności przemysłowej, a po drugie są przekonani, że zgłoszenia rozwiązania do ochrony może dokonać tylko podmiot prowadzący działalność gospodarczą, dysponujący dużym potencjałem organizacyjnym i finansowym.

W przekonaniu większości z nas dokonanie wynalazku lub wzoru użytkowego, będących rozwiązaniami o charakterze technicznym, wymaga specjalistycznej wiedzy i dużych nakładów finansowych na badania. Przekonanie to jest uzasadnione, jednakże nie dotyczy wszystkich wynalazków i wzorów użytkowych. Powiedzenie „potrzeba matką wynalazku” nie wzięło się przecież znikąd. Wynalazki i wzory użytkowe od dawna tworzone są po to, aby zaspokoić nierozwiązaną jeszcze potrzebę człowieka.

Twórcą może być zatem każdy. Zidentyfikowanie potrzeby potrafi wyzwolić w zwykłym człowieku pokłady kreatywności – najlepiej widać to na przykładzie mam, które zawiedzione produktami dostępnymi na rynku, tworzą autorskie rozwiązania edukacyjnych zabawek, książeczek dla dzieci i innych dziecięcych produktów, a przy tym nie boją się realizować swoich marzeń i przekształcają je w dobrze prosperujący biznes. Może niektórych to zdziwi, ale zabawka czy też książeczka dla dzieci może być co do zasady chroniona jako wynalazek lub wzór użytkowy.

A więc jesteś twórcą i wymyśliłeś nowe rozwiązanie – co zrobić, aby nie uciekło ci sprzed nosa?

Trzeba pamiętać o podstawowych zasadach, które pomogą czerpać korzyści z własnego pomysłu:

– nie ujawniaj od razu swojego rozwiązania publicznie: wiem, że ciężko się powstrzymać, ale upublicznienie wynalazku lub wzoru użytkowego przed zgłoszeniem go do ochrony pozbawi cię możliwości ochrony, a co za tym idzie profitów z dobrze zapowiadającego się biznesu,

– zorientuj się najpierw, czy twoje rozwiązanie może być chronione i w jaki sposób, najlepiej zapytać o radę rzecznika patentowego,

– jeśli rozwiązanie może być chronione, nie żałuj 550 zł na zgłoszenie papierowe lub 500 zł na zgłoszenie elektroniczne i dokonaj zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP; jako twórca masz do tego pełne prawo i nie potrzebujesz zakładać na tym etapie firmy; w przygotowaniu zgłoszenia może ci pomóc rzecznik patentowy;

– dopiero po zgłoszeniu, gdy Urząd potwierdzi, że zostało ono dokonane w określonej dacie i otrzymało numer, możesz dokonać premiery swojego rozwiązania w internecie, na targach, w książce, artykule etc., możesz także rozpocząć produkcję i sprzedaż produktów, których rozwiązanie dotyczy;

– wprawdzie nie masz jeszcze patentu na swój wynalazek lub prawa ochronnego na swój wzór użytkowy, ale korzystasz już z tzw. ochrony tymczasowej wynikającej z samego zgłoszenia rozwiązania do ochrony; oznacza to, że żaden inny twórca czy też inny podmiot nie może skutecznie uzyskać w Polsce ochrony na takie rozwiązanie, nie może też bez twojej zgody produkować, sprzedawać, reklamować etc. w Polsce produktów, których rozwiązanie dotyczy;

– zgłoszenie w Urzędzie Patentowym RP daje ci czas 12 ms na rozpoznanie rynków zagranicznych i podjęcie decyzji, czy chcesz rozszerzyć ochronę poza granice Polski; w tym czasie możesz zdobyć środki na zagraniczne zgłoszenia – np. jako dofinansowanie z jakiegoś programu,

– po dokonaniu zgłoszenia możesz pozyskać inwestora: udzielić licencji jakiejś firmie na produkcję i sprzedaż produktów, których rozwiązanie dotyczy albo sprzedać jej prawo wynikające ze zgłoszenia.

Agnieszka Gąsiorowska

*Rzecznik Patentowy Uniwersytetu Zielonogórskiego

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s